یکی از دغدغههایی که احتمالا موقع برنامهریزی باهاش روبهرو شدی، اینه که چطور مطمئن بشی کارهایی که هر روز انجام میدی، واقعا دارن تو رو به اهداف بزرگترت نزدیک میکنن؟ مثلا فرض کن هم برای خودت چند تا هدف سالانه مشخص کردی، هم اول هر ماه برنامه ماهانه مینویسی، هم هر هفته فهرست وظایف هفتگیات رو آماده میکنی و هم هر شب هم برای فردا برنامه میریزی. اما از کجا معلوم کارهایی که توی برنامه روزانهات مینویسی، واقعا در راستای همون اهداف سالانه باشن؟ از طرف دیگه، منطقی نیست که هر بار برای فردا برنامه مینویسی، بشینی تمام اهداف سالانه، برنامههای ماهانه و وظایف هفتگیات رو از اول بررسی کنی. چون اگه قرار باشه اینقدر برای برنامهریزی وقت بذاری، خود برنامهریزی تبدیل میشه به یه کار وقتگیر و خستهکننده. پس چطور میتونیم هم ارتباط برنامههای کوتاهمدت و بلندمدتمون رو حفظ کنیم و هم وقت زیادی برای برنامهریزی هدر ندیم؟ اینجا میخوام یه روش ساده و کاربردی رو بهت معرفی کنم که اسمش رو گذاشتم «روش نیمنگاه».
روش نیمنگاه یک اصل خیلی ساده داره: هر وقت میخوای برای یک بازه زمانی برنامهریزی کنی، کافیه نیمنگاهی به برنامه ی بازه زمانی بزرگترش داشته باشی. مثلا فرض کن سیستم برنامهریزی تو از چهار بخش تشکیل شده: برنامهریزی سالانه، ماهانه، هفتگی و روزانه. وقتی میشینی برای فردا فهرست وظایف روزانهات رو بنویسی، فقط کافیه یک نیمنگاه به برنامه هفتگیات بندازی. یا شنبه وقتی میخوای برنامه هفته رو آماده کنی، کافیه یک نیمنگاه به برنامه ماهانهات داشته باشی. یا وقتی نوبت برنامهریزی ماهانه میرسه، روش نیم نگاه میگه اهداف سالانهات رو مرور کن و بر اساس اونها فهرست وظایف هفتگی بنویس. به همین سادگی! پس قرار نیست هر بار که میخوای برای فردا برنامه بنویسی، همه اهداف و برنامههای بلندمدتت رو دوباره بررسی کنی. توی روش نیمنگاه، هر برنامه فقط باید با برنامه بازه زمانی بالاتر از خودش هماهنگ باشه. همین ارتباط مرحلهبهمرحله کمک میکنه برنامههای کوتاهمدت و بلندمدتت در یه مسیر مشخص قرار بگیرن.
فرض کن امشب میخوای برای فردا برنامه بنویسی. اگه قرار باشه اول فهرست وظایف هفتگیات رو بررسی کنی، بعد بری سراغ برنامه ماهانه و در نهایت اهداف سالانهات رو هم مرور کنی، کلی وقت فقط صرف نوشتن برنامه فردا میشه. اون وقت اگه بخوای هر شب این کار رو تکرار کنی، ممکنه بعد از مدتی از برنامهریزی خسته بشی و بذاریش کنار. اما روش نیم نگاه این مشکل رو برطرف میکنه. چون وقتی قبلا داشتی برنامه هفتگیات رو مینوشتی، به برنامه ماهانهات توجه کردی و وقتی برنامه ماهانهات رو تنظیم میکردی، اهداف سالانهات رو در نظر گرفتی. بنابراین الان که نوبت برنامهریزی روزانه رسیده، دیگه لازم نیست تمام اون مراحل رو دوباره تکرار کنی. کافیه برنامه هفتگیات رو جلوی خودت بذاری و ببینی کدوم کارهاش رو میتونی فردا انجام بدی. اینطوری هم زمان کمتری صرف برنامهریزی میکنی و هم میتونی با خیال راحتتری روی انجام کارهای روزانهات تمرکز کنی، چون میدونی این کارها از دل برنامههایی بیرون اومدن که قبلا با اهداف بلندمدتت هماهنگشون کردی.
فرض کن یکی از اهداف سالانهات اینه که زبان انگلیسیات رو تقویت کنی. وقتی اول ماه میشینی برای ماه پیش رو برنامه بنویسی، یه نیمنگاه به اهداف سالانهات میندازی و تصمیم میگیری این ماه چهار درس از یه کتاب آموزش زبان رو بخونی. حالا وقتی آخر هفته میخوای برنامه هفته آینده رو مشخص کنی، به فهرست وظایف ماهانهات نگاه میکنی و میبینی که باید چهار درس رو تا پایان ماه تموم کنی. پس تصمیم میگیری این هفته درس اول رو بخونی. چند روز بعد، وقتی میخوای فهرست وظایف فردا رو بنویسی، فقط یه نیمنگاه به برنامه هفتگیات میندازی و میبینی یکی از کارهای این هفته، خوندن درس اول کتاب زبانه. بنابراین تصمیم میگیری فردا نیم ساعت برای مطالعه اون درس وقت بذاری. دقت کن چه اتفاقی افتاد! تو برای نوشتن برنامه فردا اصلا لازم نبود بری سراغ اهداف سالانهات، اما کاری که توی برنامه فردات قرار دادی، کاملا با همون هدف سالانه ارتباط داره. این دقیقا همون چیزیه که روش نیمنگاه بهت کمک میکنه انجام بدی: تبدیل هدفهای بزرگ به کارهای کوچک روزانه، بدون اینکه هر بار مجبور باشی تمام مسیر رو از اول بررسی کنی.
شاید این سؤال برات پیش بیاد که آیا واقعا یه نیمنگاه به برنامه هفتگی کافیه؟ چرا نباید هر روز اهداف ماهانه و سالانهمون رو هم بررسی کنیم؟ جواب اینه که توی روش نیمنگاه، هماهنگی برنامهها بهصورت زنجیرهای اتفاق میافته. یعنی وقتی برای ماه آینده برنامه مینویسی، مطمئن میشی که وظایف اون ماه با اهداف سالانهات ارتباط دارن. وقتی برای هفته آینده برنامه مینویسی، وظایفت رو با توجه به برنامه ماهانه انتخاب میکنی و وقتی میخوای برای فردا برنامهریزی کنی، به برنامه هفتگیات مراجعه میکنی. در نتیجه، اگه این ارتباط رو توی تمام مراحل حفظ کرده باشی، کارهای روزانهات هم در راستای اهداف بلندمدتت قرار میگیرن. البته یه نکته مهم رو فراموش نکن: روش نیمنگاه به این معنی نیست که دیگه هیچوقت لازم نیست اهداف بلندمدتت رو بازبینی کنی. اگه شرایط زندگیات تغییر کرد یا متوجه شدی برنامهها مطابق انتظارت پیش نمیرن، طبیعیه که باید برنامههات رو دوباره بررسی و اصلاح کنی. اما برای برنامهریزیهای معمول روزانه، لازم نیست هر بار همه چیز رو از اول مرور کنی.
از این به بعد، قبل از نوشتن هر برنامه، فهرست مربوط به بازه زمانی بزرگترش رو مرور کن. مثلا اول ماه، وقتی میخوای وظایف ماهانهات رو بنویسی، اهداف سالانهات رو جلوی خودت بذار و ببین این ماه چه کارهایی میتونی برای نزدیک شدن به اون اهداف انجام بدی. موقع برنامهریزی هفتگی، به وظایف ماهانهات نگاه کن و مشخص کن کدوم کارها باید توی هفته پیش رو انجام بشن. در نهایت، وقتی شب میخوای برای فردا برنامه بنویسی، فقط برنامه هفتگیات رو بررسی کن و کارهایی رو انتخاب کن که با توجه به زمان، انرژی و شرایط فردات امکان انجامشون رو داری. به همین ترتیب، هر بار که برنامه مینویسی، بدون اینکه مجبور باشی همه اهداف بلندمدتت رو بررسی کنی، ارتباط برنامه جدیدت رو با برنامههای قبلی حفظ میکنی. هرچقدر این روش رو منظمتر اجرا کنی، هماهنگ نگه داشتن برنامههای روزانه، هفتگی، ماهانه و سالانه هم برات سادهتر میشه.
یکی از ویژگیهای یه سیستم برنامهریزی خوب اینه که بهت کمک کنه با صرف زمان کمتر، تصمیمهای بهتری برای انجام کارهات بگیری. قرار نیست برنامهریزی خودش تبدیل بشه به یه وظیفه سنگین که هر روز بخش زیادی از وقت و انرژیات رو بگیره. روش نیمنگاه دقیقا با همین هدف طراحی شده. این روش کمک میکنه بین کارهای کوچیک روزانه و اهداف بزرگ بلندمدتت ارتباط برقرار کنی، بدون اینکه لازم باشه هر بار تمام برنامههات رو از اول مرور کنی. وقتی برای فردا برنامه مینویسی، فقط یه نیمنگاه به هفته پیش رو بنداز. چون قبلا موقع برنامهریزی هفتگی به برنامه ماهانهات نگاه کردی و موقع برنامهریزی ماهانه هم اهداف سالانهات رو در نظر گرفتی. با همین عادت ساده میتونی برنامهریزی منظمتر، سریعتر و هدفمندتری داشته باشی و وقت و انرژی بیشتری رو به جای نوشتن برنامه، صرف انجام دادن کارها کنی.
پس از این به بعد، هر بار که خواستی برنامه بنویسی، فقط یادت باشه یه نیمنگاه به برنامه بازه زمانی بزرگتر بندازی. همین!
TITLE_TEMPLATE
TITLE_TEMPLATE
TITLE_TEMPLATE
TITLE_TEMPLATE